DE PROEFKOLONIE PORTRETTEN | Wouter Jansen

sample voor pauperportrettenKiK wil kunstprojecten organiseren met een sterk maatschappelijke betrokkenheid en sociale impact. Vanuit de AiR worden verbindingen aangegaan met diverse organisaties en instellingen die zich bezig houden met innovatieve maatschappelijke ontwikkelingen. Voor de jaren 2015 -2018 heeft KiK zich verbonden met de Maatschappij van Weldadigheid en de daarmee samenhangende ontwikkelingen rond de Drentse voormalige Koloniën Frederiksoord (vrijwillige kolonie) en Veenhuizen (gedwongen kolonie). De Stichting Maatschappij van Weldadigheid heeft als doelstelling het behouden, ontwikkelen en uitdragen van haar cultuurhistorisch erf- en gedachtegoed van Johannes van den Bosch om daarmee mensen de mogelijkheid te bieden tot zelfontplooiing op het terrein van cultuur, natuur en milieu.

De geschiedenis van de Koloniën van Weldadigheid hebben een grote invloed gehad op de later ontwikkelde verzorgingsstaat. Dit is echter nauwelijks terug te vinden in het Nederlandse geschiedenisonderwijs en ontbreekt in de Canon van de Nederlandse Geschiedenis. De Koloniën van Weldadigheid (incl. Ommerschans en de Belgische Koloniën) zijn genomineerd om
in 2018, 200 jaar nadat Johannes van den Bosch vanuit Den Haag de eerste kolonie in Drenthe stichtte, te worden opgenomen op de UNESCO werelderfgoedlijst. Maatschappij van Weldadigheid wil door een meerjarige samenwerking aan te gaan met Stichting KiK het verbeelden en daarmee beter beleefbaar maken van de paupergeschiedenis van de Drentse Koloniën van Weldadigheid. Stichting KiK wil kunstprojecten organiseren die de relatie in
beeld brengen met de huidige maatschappij, onze afbrokkelende verzorgingsstaat bevragen en van innovatieve impulsen voorzien. De doelstellingen van beide organisaties zijn daarom uiterst goed te combineren.

Het gaat dan bijvoorbeeld om vragen als:

  •  Wat zijn de effecten van toen op de huidige maatschappij en verzorgingsstaat'
  •  Zijn er nu nog paupers' Wie zijn het en waar wonen ze nu'
  •  Wat is de huidige blik op paupers en armoede'
  •  Wat is hun relatie met de huidige maatschappij'
  •  Welk beleid en maatregelen worden daar anno 2017 voor ingezet 'Wat werkt'
  •  Wat toen bleek te werken, zou dat nu nog steeds werken

 

De Proefkolonie Portretten wordt het tweede project dat KiK
voor de Maatschappij van Weldadigheid organiseert.

 

 

Een van de achterliggende gedachtes is om met dit project nieuwe impulsen te geven aan de lokale economie. Drenthe is sterk afhankelijk van toerisme en heeft met name een grote aantrekkingskracht op fietsers en wandelaars. Door nieuweroutes te ontwikkelenwaar nakomelingen zichtbaar worden en hun verhalen beleefd kunnen worden versterken we aantrekkingskracht van dit gebied.

Daarnaast wordt door de koppeling aan de huidige maatschappij en beleidsthema's, met De Proefkolonie Portretten een nieuw inhoudelijk verhaal gekoppeld dat de bezoekers zal voeden met nieuwe inzichten over ons verleden en onze huidige afbrokkelende verzorgingsmaatschappij.

ACHTERGROND

Het Pauper Paradijs (2009), de nationale bestseller van Suzanna Jansen, gaat over een van de meest dramatische gebeurtenissen uit de vaderlandse geschiedenis die kort na de oorlogen van Napoleon begon en zich uitstrekt tot ver in de 20ste eeuw. De armoede was in die tijd schrijnend en immens. Generaal Johannes van den Bosch had het idee dat hij het armoedeprobleem kon oplossen. Met steun van koning Willem I wilde hij het land er weer bovenop helpen. Hij startte in 1818 een grootschalig sociaal experiment: de paupers, armoedzaaiers, wezen en vondelingen uit de Hollandse steden en in mindere mate uit de provincies werden verplaatst naar in Drenthe te stichten koloniën. In eerste instantie naar de Vrije Koloniën in Frederiksoord en omgeving. Later, toen er steeds meer 'probleemgevallen werden opgezonden, ook naar de daarvoor opgerichte Onvrije Koloniën in Ommerschans en
Veenhuizen. De generaal dacht op deze manier de armoede voorgoed uit te roeien. In het afgelegen dorp Veenhuizen werden duizenden armen, vondelingen, wezen en landlopers in een paar gestichten bij elkaar geplaatst, met soms dramatische gevolgen. Gezinnen werden met goede bedoelingen uiteen gescheurd. De meesten zaten voor jaren in Veenhuizen vast en velen vonden er de dood. Zij die wel terugkeerden in de samenleving werden niet meer geaccepteerd en konden zich daardoor niet meer zelfstandig redden.

Het verhaal van de Maatschappij van Weldadigheid is uniek en vormt een inspirerend initiatief in de tijd van de verlichting. Zowel de immateriële als de materiële nalatenschap van Johannes van den Bosch is het waard om behouden en gekoesterd te worden. Het Unesco nominatierapport spreekt van 'De landschappelijke neerslag van een maatschappelijk ideaal'. Met name in Frederiksoord en omgeving zijn nog veel gebouwen uit de kolonietijd aanwezig. De kenmerkende landschappelijke elementen echter, zijn zowel in Frederiksoord als in Veenhuizen nadrukkelijk aanwezig. Je kunt op beide plekken de historie lezen in het landschap.

Reacties (0)

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast